Αξιοθέατα

Η πορτάρα της Νάξου

Το μνημείο όμως που κάνει εντύπωση στον επισκέπτη και θεωρείται το «έμβλημα» του νησιού, είναι η Πορτάρα, στο νησάκι του Βάκχου, στην άκρη του λιμανιού. «Πορτάρα» τη λένε από παλιά οι ντόπιοι, για το μεγάλο της μέγεθος. Αυτό το μνημείο που ξέχασε εδώ ο χρόνος, είναι η γιγαντιαία, μαρμάρινη πύλη ναού, αφιερωμένου στον Απόλλωνα.

Ο ναός κτίστηκε τον 6ο π.Χ. αιώνα, την εποχή του τύραννου Λύγδαμι, όταν η Νάξος ήταν μεγάλο ναυτικό, εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο. Σήμερα το νησάκι που την φιλοξενεί λέγεται «Παλάτια». Οι χριστιανοί έκτισαν εκκλησία πάνω στα ερείπια του αρχαίου ναού, κατά τη συνήθεια της εποχής, ενώ γύρω από την εκκλησία αναπτύχθηκε ένας σημαντικός οικισμός. Την περίοδο της ενετοκρατίας πολλά κομμάτια του ναού χρησιμοποιήθηκαν για το κτίσιμο του Κάστρου

Ο πύργος της Αγιάς

Ο Πύργος και η Μονή της Αγιάς, βρίσκονται στο βόρειο τμήμα της Νάξου, 6χλμ πριν από το χωριό Απόλλωνας. Τα δύο επιβλητικά κτίρια, είναι χτισμένα σε ένα καταπράσινο περιβάλλον με συγκλονιστική θέα στο Αιγαίο.

Πύργος Μπαρότσι - Γρατσία

Στο Χαλκί, πίσω από την εκκλησία της Πρωτόθρονης, ξεπροβάλλουν οι επάλξεις του επιβλητικού πύργου Μπαρότσι-Γρατσία, που κτίστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα από την οικογένεια Μπαρότσι. Ο πύργος είναι τριώροφος με ισχυρά τείχη, καγκελόφραχτα παράθυρα, βαριές ξύλινες πόρτες, κρεμαστή ξύλινη γέφυρα, ζεματίστρα και οικόσημα που μαρτυρούν τους εκάστοτε κτήτορες του και τις διαδοχικές επισκευές.

Με τον συγκεκριμένο πύργο συνδέονται πολλοί θρύλοι και παραδόσεις για ωραίες αρχοντοπούλες, μεγάλους έρωτες, και συναρπαστικές περιπέτειες. Πριν από λίγα χρόνια έγινε μια προσπάθεια αναπαλαίωσής του αλλά χωρίς επιτυχία.

Πύργος Χειμάρρου

Το σημαντικότερο όμως μνημείο της περιοχής, καμάρι όλων των φιλωτιτών, είναι ο θρυλικός Πύργος του Χειμάρρου χτισμένος στην κορφή ενός μικρού λόφου, ανάμεσα στους παλιούς οικισμούς της Αργιοβέσσας και του Βαρδάκη.

Καλαμίτσια - Μελάνες

Το χωριό Μέλανες είναι ένας από τους αρχαιότερους οικισμούς της Νάξου. Το όνομα Μέλανες σε μύθο παρόμοιο της Ρωξάνης κατά τον οποίον, δύο αδέρφια μετά από μονομαχία για τη διακυβέρνηση της Νάξου σκοτώθηκαν στη περιοχή, όπου σήμερα υπάρχει ο βυζαντινός ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου και, η αδερφή τους διέταξε να φέρουν Μελανάς Χιτώνας, εξʼου και το όνομα .

Άγαλμα Κούρου - Απόλλωνας

Στη Παχειά Άμμο υφίσταται το ατελές άγαλμα του Απόλλωνα ή Κούρου, ή του Διονύσου μήκους 10,50 μ. Βρίσκεται σε ένα αρχαίο λατομείο μαρμάρων κοντά στο γραφικό ψαροχώρι του Απόλλωνα. Φαίνεται πως είναι χωρισμένο από άκρη σε άκρη, πιθανόν από πέσιμο στην προσπάθεια να σηκωθεί (από τους ίδιους τους κατασκευαστές του).

Άγαλμα Κούρου - Φλεριό

Το άγαλμα παρίστανει ένα γυμνό νέο άνδρα σε υπερφυσικό μέγεθος με ύψος 5,5 μ. και στην αρχαϊκή μετωπική, αδρανή στάση. Χρονολογείται γύρω στο 570 π.Χ. Είναι η εποχή που οι ισχυροί ευγενείς μιας αριστοκρατικής κοινωνίας παραγγέλουν μνημειώδη έργα που επιβάλλονται με την αυστηρή δομή και το μεγεθός τους. Το στάδιο κατεργασίας του γλυπτού είναι προχωρημένο, αλλά λιγότερο από εκείνου του άλλου ημιτελούς αγάλματος που έμεινε ψηλά στο βουνό. Οι λεπτές αναλογίες, το ρέον περίγραμμα και η έλλειψη της αίσθησης της σάρκας που χαρακτηρίζουν το έργο αποτελούν γνωρίσματα της τεχνοτροπίας των Ναξίων γλυπτών.

Σπήλαιο Ζας - Φιλώτη

Σε υψόμετρο 630 μέτρων βρίσκεται το σπήλαιο του Ζα, ένα από τα εντυπωσιακότερα φυσικά αξιοθέατα της Νάξου. Το σπήλαιο εξερευνήθηκε το 1962. Οι ανασκαφές που έγιναν στο σπήλαιο την περίοδο 1985-86 και 1994, έφεραν στο φως ευρήματα από τη νεολιθική μέχρι την κλασσική και την ρωμαϊκή εποχή, πολλά από τα οποία εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου.

Κάστρο του Απαλίρου

Ανάμεσα στο Σαγκρί και την Αγιασσό, πάνω σε ένα απότομο λόφο, υψώνεται το Κάστρο του Απαλίρου, που την περίοδο του Βυζαντίου, υπήρξε πολύ σημαντικό. Σήμερα στο κάστρο σώζεται μεγάλο μέρος των τειχών με πύργους και προμαχώνες, στέρνες, όπως επίσης και λείψανα περίπου 250 κατοικιών, εκκλησιών, φούρνου, ελαιοτριβείου κ.α. Η θέα προς τα νοτιοδυτικά παράλια της Νάξου από την κορυφή του Κάστρου, είναι μαγευτική, ενώ η περιήγηση μέσα και έξω από τα τείχη αποτελεί μοναδική εμπειρία.